Wat houdt de bestrijding van de koraalduivel in Belize in en waarom is dit belangrijk?

Wat is een koraalduivel?

De koraalduivel ziet er misschien mooi uit, maar het is een gevaarlijke, invasieve soort. Het zijn stekelige vissen met gestreepte patronen en waaiervormige vinnen met giftige stekels. Ze komen van nature voor in de Indische en de Stille Oceaan, maar vormen een groot gevaar in de westelijke Atlantische Oceaan.

Wat zijn de kenmerken van een koraalduivel?

• Ze gaan 30 jaar mee.
• Ze zijn van nature nachtdieren, maar ook overdag actief.
• Koraalduivels hebben een flexibele kaak waarmee ze prooien kunnen eten die bijna tweederde van hun eigen grootte zijn.
• Hun giftige stekels bevinden zich op de rug-, staart- en anaalvinnen. Hoewel het gif schadelijk is, is het vlees veilig om te eten!

Hoe is de koraalduivel in Belize terechtgekomen?

De koraalduivel verscheen halverwege de jaren tachtig aan de Amerikaanse Atlantische kust; er werd beweerd dat ze uit particuliere aquaria waren vrijgelaten. Ze hebben zich over de hele westelijke Atlantische Oceaan verspreid en werden in december 2008 voor het eerst waargenomen bij het Turneffe-atol. In januari 2009 werd hun aanwezigheid in het Belize Barrier Reef bevestigd. 

Welke invloed heeft de koraalduivel op het rif van Belize?

Koraalduivels hebben een gevarieerd dieet en eten honderden zeedieren, waaronder inheemse vissoorten zoals papegaaivissen, snappers en keizervissen. Papegaaivissen en keizervissen zijn rifgrazers, die van cruciaal belang zijn voor de gezondheid van het rif. 

Wist je dat?Papegaaivissen brengen 90% van hun dag door met het verwijderen van algen van het oppervlak van koraalriffen. Wanneer ze stukjes koraal inslikken, scheiden papegaaivissen poederachtig wit zand uit dat op de stranden van Belize te vinden is.

De gevolgen van het feit dat de koraalduivel te veel rifgrazers opeet, zijn algenovergroei, verstikking en afbraak van koraal, een afname van het aantal kleurrijke rifvissen en de verstoring van voedselketens. Deze factoren hebben gevolgen voor de commerciële visserij en het riftoerisme.

Waarom wordt de koraalduivel in Belize als een invasieve soort beschouwd?

• De koraalduivel heeft in Belize geen natuurlijke vijand.
• De koraalduivel kan in vier dagen 50.000 eitjes leggen en ongeveer 2 miljoen eitjes per jaar.
• In hun natuurlijke habitat zijn ze gemiddeld 33 cm groot, terwijl ze in het Caribisch gebied gemiddeld bijna 48 cm groot zijn.
• Ze jagen op meer dan 100 verschillende soorten, waaronder kleine kreeftachtigen, koraalriffen en inheemse vissen. Ze kunnen in 30 minuten wel 20 jonge vissen verorberen.
• De koraalduivel kan overleven op dieptes die buiten de veilige duikgrenzen liggen, waardoor het moeilijk is om deze vis volledig uit te roeien.

Wat houdt de bestrijding van de koraalduivel in Belize in?

Om de populatie van de koraalduivel onder controle te houden, is menselijk ingrijpen nodig, bijvoorbeeld door ze met een harpoen te vangen. Belize is een voorloper op het gebied van rifbescherming! Deze inspanningen hebben dan ook geleid tot economische en onderzoeksmogelijkheden voor Belize. Diverse organisaties en ngo’s doen hun uiterste best om de populatie van de koraalduivel te verminderen, onderzoeksgegevens te verzamelen en het publiek voor te lichten. 

Welke organisaties zetten zich in voor de bestrijding van de koraalduivel in Belize?

Na de ontdekking van de koraalduivel in Belize en intensief onderzoek hebben ECOMAR en het Ministerie van Visserij van Belize samen met lokale belanghebbenden het „Belize Lionfish Response & Management Plan 2009-2013“ opgesteld. Dit plan vormde een kader voor de bestrijding van deze invasieve soort en omvatte onder meer voorlichtingsworkshops, maandelijkse wedstrijden en bewustmakingscampagnes. Veel van deze initiatieven hebben hun stempel gedrukt op de huidige inspanningen om het barrièrerif tegen de koraalduivel te beschermen.

FINS Belize heeft samengewerkt met de North Carolina State University aan onderzoek naar de populatiegenetica van de koraalduivel. Ze verzamelen weefsel- en DNA-monsters van koraalduivels die uit het Belize Barrier Reef zijn verwijderd, zodat onderzoekers deze kunnen vergelijken met monsters uit Florida en andere Caribische bestemmingen. Het onderzoek draagt bij aan een beter begrip van de toekomstige verspreiding van de koraalduivel en zijn verspreidingspatronen. Helaas zullen ze nog wel een tijdje blijven!

Voor nog meer spanning zijn er koraalduivelwedstrijden! Organisaties als Splash Dive Center, Tobacco Caye Marine Station en Southern Environmental Association organiseren deze evenementen om mensen bewust te maken van de invasie van de koraalduivel en om het aantal gevangen koraalduivels per dag te verhogen! 

Meestal dienen deze toernooien om gegevens te verzamelen over de afmetingen (lengte en breedte), het geslacht en de maaginhoud van de koraalduivel.

• Aan de hand van de metingen wordt de rijpheid van de vis bepaald.
• Aan de hand van de afmetingen van de bek kan worden vastgesteld welk soort prooidieren het dier eet.
• Bij het ontleden van de vis wordt gecontroleerd of er bij de vrouwtjes eierzakjes aanwezig zijn.
• Door de maag te onderzoeken, kan aan de hand van de vertering worden vastgesteld wat ze recentelijk hebben gegeten.

Veelvoorkomende prijzen bij de verschillende wedstrijden zijn onder meer de meeste koraalduivels, de grootste en de kleinste koraalduivel, en de zwaarste vangst koraalduivels! Het is ook een moment waarop kunstenaars en verkopers hun op koraalduivels geïnspireerde producten en heerlijke koraalduivelgerechten komen presenteren. Je moet erbij zijn om de gezellige natuurbeschermingscultuur van Belize zelf te beleven!

Is de koraalduivel veilig om te eten?

De koraalduivel is een veilige en duurzame vissoort! Hoewel hun stekels gif bevatten, is het vlees volkomen veilig om te eten. Duikers en vissers worden sterk aangemoedigd om koraalduivels te vangen! Commerciële vissers kunnen koraalduivels verkopen, wat extra inkomsten oplevert naast traditionele vis en seizoensgebonden vissoorten, zoals kreeft en schelpdieren. Ze hebben smaakvol, wit, vlokkig vlees dat lijkt op dat van snapper. Koraalduivel-filet kan worden bereid zoals elke andere vis – gebakken, gegrild of verwerkt tot een overheerlijke kom ceviche. Veel restaurants in Belize hebben koraalduivel op hun menu staan!

Leuk weetje: Leeuwvis is heel gezond om te eten! Het bevat veel omega-3-vetzuren, die goed zijn voor het hart.

Wat is het verband tussen de bestrijding van de koraalduivel en duurzaam toerisme in Belize?

Duikcentra organiseren excursies om koraalduivels te vangen, waarbij je zelf een actieve rol speelt in het behoud van het rif! Het geeft een geweldig gevoel om een koraalduivel te vangen, wetende dat je daarmee het grootste levende barrièrerif ter wereld helpt beschermen!

In april 2026 organiseerde Belize de duiktop Beyond Blue en werkte het samen met FINS Belize om deelnemers voor te lichten over en te betrekken bij de maatregelen tegen de koraalduivel in Belize. Ze leerden hoe ze met behulp van een kokosnoot op koraalduivels konden speervissen, waarna ze de kleurrijke onderwaterwereld in doken om op dit invasieve roofdier te jagen. Nadat ze met succes koraalduivels hadden gevangen, bereidden ze heerlijke gerechten met de filet en maakten ze prachtige sieraden van de vinnen. 

Andere maatregelen ter bestrijding van de koraalduivel in Belize

Het hele lichaam van de koraalduivel wordt op allerlei manieren benut in het toerisme, de gastronomie en de creatieve sector. De vinnen van de koraalduivel worden ook gebruikt om prachtige accessoires te maken. Je kunt pronken met oorbellen, armbanden, armringen, kettingen en ringen die zijn versierd met vinnen van de koraalduivel, draad, koordjes en kralen. 

Khadija Assales van Kaj Expressions, een lokaal bedrijf dat handgemaakte sieraden maakt, was een pionier op het gebied van sieraden met koraalduivels nadat ze in 2012 het idee kreeg van marien bioloog Jen Chapman. Sindsdien hebben veel bedrijven koraalduivels in hun sieradencollectie opgenomen, in navolging van Kaj’s motto „draagbare kunst voor een goed doel“. Haar passie voor sieraden van de koraalduivel bracht haar er zelfs toe om Belize te vertegenwoordigen in Antigua en Barbuda, waar ze in 2022 een workshop gaf over het maken van sieraden van de koraalduivel.

Je kunt een paar prachtige sieraden met een koraalduivelmotief kopen voor jezelf of voor je dierbaren, maar als je liever creatief aan de slag gaat, is daar ook een mogelijkheid voor! Je kunt deelnemen aan de sieradenworkshops van FINS Belize en zo een creatief sieraad mee naar huis nemen dat bijdraagt aan het behoud van het rif.

Naast sieraden is FINS Belize een samenwerking aangegaan met Pezzy om als pioniers op het gebied van huisdierensnacks op basis van koraalduivels. Ze verwerken afgedankte bijproducten van koraalduivels, zoals hun zwemblaas, tot een commercieel waardevol product. De opbrengsten van deze samenwerking gaan rechtstreeks naar initiatieven voor het behoud van koraalriffen. 

Kunnen toeristen helpen bij de bestrijding van de koraalduivel in Belize?

Ja! Je kunt een steentje bijdragen aan de bestrijding van de koraalduivel en tegelijkertijd genieten van de prachtige landschappen en spannende avonturen die Belize te bieden heeft. Hieronder vind je een aantal manieren waarop je kunt helpen:

• Als je een gecertificeerde duiker bent, kun je meedoen aan een jacht op koraalduivels.
• Steun een ngo die zich inzet voor het bestrijden van de koraalduivel.
• Bestel en eet koraalduivel als je die op het menu ziet staan.
• Doe mee aan een workshop sieraden maken met koraalduivelmotieven.
• Koop producten met de koraalduivel, zoals sieraden en snacks voor huisdieren.
• Koop koraalduivelfilets bij een lokale visser en maak er een heerlijk gerecht van!

Belize herbergt vele mariene schatten, maar de koraalduivel blijft een bedreiging vormen. Iedereen speelt een rol bij het behoud van het rif tegen de koraalduivel: vissers, duikers, chef-koks, ondernemers, de lokale bevolking en zelfs jij! Elke koraalduivel die uit het water wordt gehaald, is een stap in de richting van de bescherming van het Belize Barrier Reef.