Eco-ontdekkingsreiziger Mario Rigby gaat op avontuur in Belize, waar hij de oude en hedendaagse culturele en natuurlijke diversiteit verkent

Als eco-ontdekkingsreiziger heb ik altijd grote bewondering gehad voor oude beschavingen en hun invloed op de moderne samenleving. Ik heb de hele wereld doorkruist en heb meer te weten gekomen over de vroegste volkeren ter wereld door spectaculaire Egyptische en Romeinse ruïnes te bezoeken en door te wandelen en te peddelen langs routes die ooit werden afgelegd door de oude Soedanese Nubiërs of de Lucayanen, een inheemse bevolkingsgroep uit het Caribisch gebied.

Mijn laatste reis naar Belize bood de perfecte gelegenheid om deze ontdekkingsreis door het verleden en het heden voort te zetten, door middel van avontuurlijke verkenningen en culturele onderdompeling in een land dat bekendstaat als het voormalige epicentrum van het oude Maya-rijk.

Mijn avontuur in de jungle in het westen van Belize begon bij Chaa Creek, een weelderig natuurreservaat van 160 hectare waar een van de eerste eco-lodges van het land is gevestigd. De lodge streeft ernaar het oude Maya-geloofssysteem na te leven, waarin Moeder Aarde als heilig werd vereerd, door duurzame toeristische activiteiten en milieueducatieprogramma’s voor lokale jongeren aan te bieden.

Bij elke stap werd de vitaliteit van dit gebied duidelijk. Terwijl ik over het terrein dwaalde, klonk het gebrul van brulaapjes die in het bladerdak van het regenwoud speelden nog na in mijn oren, waar ook meer dan 300 vogelsoorten zongen die in dit gebied voorkomen.

Hoewel de verleiding groot was om gewoon te blijven zitten en te genieten van het natuurlijke orkest, lokte de nabijheid van oude ruïnes en mysterieuze grottenstelsels me al snel weg op zoek naar meer avontuur.

Op slechts een uurtje rijden van Chaa Creek ligt de Barton Creek-grot, die door de oude Maya’s werd beschouwd als een toegangspoort tot de onderwereld. Oude artefacten, waaronder aardewerk en skeletten, wijzen erop dat deze plek werd gebruikt voor diverse spirituele ceremonies rond geboorte, dood en mensenoffers. Om de grot te bereiken, lieten mijn gids en ik onze kano's te water in een natuurlijk bassin met turkoois water en peddelden we naar de gewelfde ingang van de grot, die verborgen lag achter overhangende klimplanten.

Eenmaal binnen werd alles donker. Met onze hoofdlampen verlichtten we de grotachtige watergang, waar we ongeveer anderhalve kilometer doorheen slingerden, voortdurend omringd door enorme, puntige stalactieten en stalagmieten. Op een gegeven moment deden we alle lampen uit om de ware diepte van de duisternis te ervaren, en op dat moment kon ik me voorstellen hoe het zou voelen alsof je naar een andere wereld werd meegevoerd.

Dat gevoel alsof ik terug in de tijd werd gevoerd naar een andere wereld bleef ook bestaan toen ik me boven de grond door de oude Maya-ruïnes begaf. 

Nadat ik de grot had verkend, bracht ik een dag door met een wandeling door de oude stad Xunantunich, waar meer dan twintig stenen tempels, paleizen en andere bouwwerken te vinden zijn. Terwijl ik omhoog keek naar de top van de hoogste piramide ter plaatse, genaamd El Castillo, raakte ik gefascineerd door de gedetailleerde hiërogliefen die de zon, de maan en de planeet Venus voorstellen en die in de rots zijn uitgehouwen. Ik verwonderde me niet alleen over de kunst, maar ook over de wetenschap die erachter schuilgaat.

De oude Maya’s waren bekwame astronomen en wiskundigen en staan erom bekend dat ze enkele van de meest nauwkeurige en ingewikkelde kalenders hebben ontwikkeld die al duizenden jaren in gebruik zijn. 

Maar ondanks haar genialiteit raakte deze buitengewone beschaving op mysterieuze wijze in verval. Sommige historici veronderstellen dat milieuvervuiling, overbevolking en langdurige droogteperiodes hebben bijgedragen aan haar ondergang. Toen ik dit hoorde, moest ik onwillekeurig denken aan de parallellen die we vandaag de dag zien en aan wat we kunnen doen om onze eigen ondergang te voorkomen.

Kort nadat ik de locatie had verkend, kreeg mijn hoop voor de toekomst een nieuwe impuls door een bezoek aan de San Antonio Women’s Cooperative in het district Cayo. Deze groep vrouwen, afstammelingen van de Maya’s, houdt oude kennis en tradities actief in ere via kunst en koken. Onder begeleiding van hun vakkundige ambachtelijkheid leerde ik kleipotten te boetseren zoals de oude Maya’s dat deden. Ik leerde ook hoe ik maïs met de hand tot meel moest malen. Van het meel maakten we deegballetjes, die vervolgens werden platgedrukt tot minitortilla's, geroosterd en besprenkeld met een scheutje kokosolie en zout.

Omdat ik uit een familie van restauranteigenaren kom, is eten voor mij altijd een van de leukste manieren geweest om in contact te komen met mensen uit andere culturen over de hele wereld. Daarom was het echt een genoegen en een voorrecht om mijn reis in het oosten van Belize, aan de Caribische Zee, af te sluiten met een traditioneel Garifuna-feestmaal, bereid door een lokaal echtpaar, Kim en Bobby Sanches, en hun kinderen.

Het Garifuna-volk stamt af van een Afro-inheemse bevolkingsgroep die oorspronkelijk uit Saint Vincent kwam en later naar Belize migreerde. Hun keuken en muziek ademen nog steeds de smaken en klanken van hun voorouders uit West-Afrika, die in de 17e eeuw op slavenschepen naar het Caribisch gebied werden gebracht.

Bij elke hap van de romige kokosmelksoep, ‘Hudut’ genaamd, rijkelijk belegd met vers gevangen vis en gepureerde bakbananen, genoot ik met volle teugen van de schoonheid en veerkracht van deze mensen en hun cultuur. Ik dacht na over mijn eigen voorouderlijke geschiedenis als afstammeling van Afrikaanse voorouders en mijn opvoeding in het Caribisch gebied, op de Turks- en Caicoseilanden. En ik beloofde mezelf de tradities van mijn voorouders te blijven hooghouden en eren, terwijl ik als moderne zwarte ontdekkingsreiziger nieuwe wegen blijf inslaan.

Ik wil de Toeristische Dienst van Belize bedanken voor de steun tijdens deze reis. Ik vind het zeer bemoedigend dat de dienst zich inzet voor het bevorderen van duurzaam milieu- en cultuurtoerisme in Belize en ik kijk ernaar uit om in de toekomst nog eens terug te keren voor nieuwe avonturen. 

Geschreven door: Mario Rigby

Foto's met dank aan: Mario Rigby